Kuraja Intelektuale: Të jesh i vetëdijshëm për nevojën e përballjes dhe adresimit të drejtë ndaj ideve apo pikëpamjeve kundrejt të cilave ne kemi ndjesi të forta negative dhe të cilave nuk ua kemi vënë veshin siç duhet. Kjo kurajë lidhet me pranimin se idetë që i konsiderojmë të rrezikshme apo absurde ndonjëherë justifikohen arsyeshëm (plotësisht apo pjesërisht) dhe se konkluzione dhe bindje të rrënjosura tek ne janë ndonjëherë false dhe mashtruese. Për ta përcaktuar për veten tonë se cila bën e cila jo, ne nuk duhet të “pranojmë” pasivisht dhe pamendueshëm çka kemi “mësuar.” Kuraja intelektuale hyn ne skenë këtu, sepse ne pashmangshëm do të përballemi me ca të vërteta në disa ide të konsideruara të rrezikshme apo absurde, dhe me shtrembërime dhe falsitet në disa ide të mbështetura fuqishëm nga grupi jonë shoqëror. Neve na duhet kurajë të jemi të saktë në të menduarin tonë në rrethana të tilla. Ndëshkimet e çkonformitetit mund të jenë të ashpra.

Empatia Intelektuale: Të jesh i vetëdijshëm për nevojën për ta vendosur imagjinueshëm veten në vend të tjetrit në mënyre që t’i kuptosh ata çiltërsisht, gjë që kërkon që vetëdija e prirjes sonë egocentrike të shquaj të vërtetën përmes perceptimit tonë të menjëhershëm të mendimit ato besimit ngulitur. Ky tipar ka të bëjë me aftësinë për të rindërtuar saktësisht pikëpamjet dhe arsyetimet e të tjerëve dhe të arsyetosh mbi premisa, supozime dhe ide ndryshe nga tonat. Ky tipar gjithashtu ka të bëjë me gatishmërinë për të sjellë ndërmend rastet kur ne kemi arsyetuar gabim në të shkuarën me gjithë bindjen e thellë se kishim të drejtë dhe me aftësinë për të imagjinuar kur jemi mashtruar ngjashëm me rastin në fjalë.

Ndershmëria Intelektuale: Pranimi i nevojës për të qenë besnik në të menduar; për të qenë i qëndrueshëm në standardet intelektuale që përdor; për t’ju përmbajtur të njëjtave standarde rigoroze të fakteve dhe provave siç edhe kundërshtari mund të bëjë; për të bërë vet se pari atë që e propagandon tek të tjerët; dhe për të pranuar ndershmërisht mospërputhjet dhe paqëndrueshmërinë e mendimit apo veprimit.

Këmbëngulja Intelektuale: Të jesh i vetëdijshëm për nevojën e përdorimit të mprehtësisë dhe të vërtetës intelektuale pavarësisht nga vështirësitë, pengesat dhe dështimet; e ndjekjes së paepur të principeve racionale me gjithë kundërshtimin irracional të të tjerëve; të jesh i vetëdijshëm për nevojën për të luftuar me pështjellimet dhe pyetjet turbulluese për një periudhe të gjatë kohe për të arritur kuptim apo depërtim më të thellë.

Besimi Tek Arsyeja: Besimi se, për një farë kohe, interesat tona më të larta dhe ato të njerizimit në përgjithësi do të shërbehen me si miri duke i dhënë dorë të lirë arsyes, duke i inkurajuar njerëzit të dalin në konkluzionet e tyre dhe të zhvillojnë aftësitë e tyre personale të arsyetimit; besimi se, me inkurajimin dhe kultivimin e duhur, njerëzit mund të mësojnë të mendojnë vet, të formojnë këndvështrime racionale, ta arrijnë ne konkluzione të arsyeshme, të mendojnë në mënyre logjike dhe koherente, ta bindin njeri tjetrin nëpërmjet arsyes dhe të bëhen njerëz të arsyeshëm, me gjithë pengesat e rrënjosura në karakterin e lindur te mendjes njerëzore dhe në shoqëri siç e dimë.

Paanshmëria: Të jesh i vetëdijshëm për nevojën e trajtimit të të gjitha pikëpamjeve njësoj, pa u ndikuar nga ndjenjat apo interesat personale apo ndjenjat dhe interesat personale të një miku, komuniteti apo kombi. Kjo nënkupton ndjekjen e standardeve intelektuale pa u ndikuar nga avantazhet personale apo avantazhet e një grupi.

Origjinalin e gjeni këtu: Criticalthinking.Org

Qëllimi përfundimtar është që këto pyetje të nguliten në të menduarit e studentëve, pjesë përbërëse e zërit të tyre të brendshëm, që pastaj i udhëheq ata për një arsyetim gjithmonë e më të mirë. Ndërkohë që ekzistojnë një numër më i madh standardesh universale, të mëposhtmet janë më tipiket.

1. QARTËSIA: Mund ta zhvillosh pak më shumë atë pikë? Mund ta shprehësh atë pikë në një mënyre tjetër? Mund të ma ilustrosh? Mund të më japësh një shembull? Qartësia është standardi kyç. Nëse një pohim është i paqartë, ne nuk mund të përcaktojmë nëse është i saktë apo i lidhur me temën. Në fakt, nuk mund të themi asgjë rreth tij se nuk e dimë se çfarë do të thotë. Për shembull, pyetja “Çfarë mund të bëhet për sistemin arsimorë në Amerikë?” është e paqartë. Që ta bëjmë pyetjen siç duhet, ne do të na duhej të dinim se çfarë mendon personi që na bën pyetjen se është “problemi”. Një pyetje e qartë do të ishte “Çfarë mund të bëjnë mësuesit për të garantuar që studentët të mësojnë teknikat dhe aftësitë që do t’i ndihmonin ata t’ia dalin mbanë me sukses në punë dhe vendimmarrjen e tyre të përditshme?”.

2. SAKTËSIA: A është e vërtet? Si mund ta verifikojmë? Si mund ta mësojmë a është e vërtetë? Një pohim mund të jetë i qartë por jo i saktë, si tek “Shumica e qenve peshojnë mbi 15 kilogramë.”

3. PËRPIKËRIA: Mund të japësh më shumë detaje? Mund të jesh më specifik? Një pohim mund të jetë edhe i qartë edhe i saktë, si tek “Xheku është mbi peshë.” (Nuk dimë se sa mbi peshë është Xheku, 1 kilogramë apo 200 kilogramë)

4. LIDHJA: Si lidhet kjo me temën? Ç’ka të bëjë kjo më çështjen? Një pohim mund të jetë i qartë, i saktë dhe i përpiktë, por i palidhur me çështjen në fjalë. Për shembull, studentët shpesh mendojnë se sasia e mundit që ata harxhojnë në një lëndë duhet të hyjë në punë në ngritjen e notës në atë lëndë. Megjithatë, shpesh “mundi” nuk mat cilësinë e të mësuarit të studentit; dhe kur është kështu, mundi është i palidhur me notën e tij të duhur.

5. THELLËSIA: Si e përmbush përgjigjja jote kompleksitetin e çështjes? Si po i merrni në konsideratë problemet e çështjes? A do të thotë kjo të merresh me faktorët më domethënës? Një pohim mund të jetë i qartë, i saktë, i përpiktë, i lidhur me temën, por sipërfaqësor (që do të thotë, i mungon thellësia). Për shembull, fjalia, “Thjesht thuaj Jo!” që përdoret shpesh për të nxitur fëmijët dhe adoleshentët për të mos përdorur drogë është e qartë, e saktë, e përpiktë, dhe e lidhur me temën. Prapëseprapë, i mungon thellësia sepse trajton një çështje jashtëzakonisht të komplikuar, problemin depërtues të drogës mes të rinjve, sipërfaqësisht. Këtu dështon të përballesh me kompleksitetin e çështjes.

6. GJERËSIA: Na duhet gjë të marrim në konsideratë një qasje tjetër? A ka ndonjë mënyre tjetër për ta parë këtë çështje? Si do të dukej kjo nga këndvështrimi konservator? Si do të dukej kjo nga këndvështrimi … ? Një linjë arsyetimi mund të jetë e qartë, e saktë, e përpiktë, e lidhur me temën dhe e thellë, por i mungon gjerësia (si në një argument nga këndvështrimi konservator apo liberal që i shkon thellë çështjes, por që njeh vetëm një anë trajtimi të çështjes.)

7. LOGJIKA: A ka kuptim gjithë kjo? A rrjedh kjo nga ajo që thatë? Si kuptohet? Por më parë ju nënkuptuat këtë dhe tani po thoni ketë tjetrën; si mund të jenë të dyja të vërteta? Kur ne mendojmë ne bëjmë bashkë një mori mendimesh në një rend të caktuar. Kur mendimet janë reciprokisht mbështetëse dhUncategorizede kanë kuptim në kombinim, të menduarit është “logjik.” Kur kombinimi nuk është reciprokisht mbështes, është kontradiktor në një farë mase ose nuk “ka kuptim,” kombinimi nuk është logjik.

Origjinalin e gjeni këtu: Criticalthinking.Org